Handcrafted basses

AFSTELLING

Het laatste hoofdstuk: De afstelling van de gitaar. Wat kun je allemaal afstellen? Als eerste: de hoogte van de snaren. Misschien vind je het prima als de snaren ver van de hals staan, maar doorgaans heeft het de voorkeur dat de snaren zo dicht mogelijk bij de hals zitten, speelt tenslotte makkelijker. Zet de brug zo laag mogelijk, en speel alle noten op alle snaren. Zet de brug/zadels geleidelijk hoger totdat het zoemende bijgeluid van de snaar weg is. Een klein beetje zoem is niet zo erg, daar hoor je over de versterker niet zoveel van, zeker niet als je effectapparaten gebruikt.

Het is mogelijk dat 1 of een paar fretten blijven zoemen. In dat geval kan de fret niet goed in de toets zitten, of de toets is niet vlak. Je kunt dit controleren door een metalen lineaal op de fretten te houden, je merkt het meteen als er 1 of meer uitsteken. In dat geval zul je die fret(s) bij moeten vijlen. Gebruik hier een fijne vijl voor, en blijf tussendoor steeds controleren of je er niet teveel afvijlt.

Wat je ook moet afstellen is de fijnstemming van de snaren. Als je een snaar speelt, wordt deze iets uitgerekt, en wordt dus iets langer. Dit is de reden dat, ondanks de nauwkeurig berekende plaats van de frets, de toon ietwat vals wordt. Hoe hoger de noot op de toets, hoe valser dat ie wordt. Om dit te compenseren moet je de brug afstellen.

Op de afbeelding is te zien hoe dit in z'n werk gaat. Speel een flageolette noot (vinger op de snaar, niet indrukken) op de 12de of de 19de fret (de 19e is nauwkeuriger), en speel vervolgens de toon op de normale manier. Hoor je het toonverschil? Niet? Dan ben je klaar met het fijnstemmen van die snaar.
Als er een verschil zit tussen flageolette en de normale noot, moet je het zadeltje op de brug in lengterichting verstellen. Is de normale noot HOGER dan de flageolette, dan moet het ZADELTJE VAN DE HALS AF versteld worden (naar links op het plaatje). Is de normale noot LAGER dan de flageolette: ZADELTJE IN DE RICHTING VAN DE HALS verstellen. Doe dit voor iedere snaar.

Als je een andere set snaren gaat gebruiken, andere snaardiktes dus, dan moet je dit opnieuw controleren

Als je pickups verstelbare pooltjes hebben (de betere modellen hebben dat), vergelijk de geluidssterkte van de snaren met elkaar (als je ingeplugd bent op een versterker natuurlijk). Verstel de pooltjes indien nodig.

Er is nog iets wat je kunt verstellen, als je er een hebt: een verstelbare trekstang of halspen. Als de hals ECHT heel krom is, helpt dit niet meer. Het verstellen van de trekstang is bedoeld om de trekkracht van de snaren te compenseren, en niet om een kromme hals recht te zetten. Als de hals een lichte curve naar voren maakt, is dat niet zo slecht (het hoort zelfs zo), omdat de vorm van een trillende snaar tenslotte ook niet recht is. Zie ook het overdreven plaatje hieronder. Als ik zeg: een lichte curve, dan bedoel ik een nauwelijks zichtbare curve, alleen te zien als je langs de zijkant van de hals kijkt. Het is wat anders als je gitaar er als een kruisboog uitziet natuurlijk.


Dat was het: klaar, finito, basta. Je hebt je eigen doe-het-zelf gitaar gebouwd! Rest mij nog 1 ding te zeggen: hang hem niet aan de muur, speel erop!



Volgende pagina: Het Fret berekening programma