Handcrafted basses

VOORBEREIDINGEN


Op de MATERIALEN pagina heb ik al genoemd dat als je nieuw, vers hout gebruikt voor de hals, kun je beter meerdere kleine stukken gebruiken dan één groot stuk. Even wat uitleg hierover, het kan je veel geld besparen en toch een goede bas of gitaar opleveren.

Stel dat je naar de plaatselijke doe-het-zelfwinkel gaat, en je neemt daar een 2,5 m lang stuk Meranti. Afmetingen 12 x 25 mm, dat soort stukken worden vaak als plint gebruikt. Als je langs het hout kijkt dan zie je dat het een beetje gebogen is, er is bijna geen enkel stuk 100% recht. Je ziet dus al de richting waarin het hout gebogen is, het zal dus in die richting nog verder willen buigen. Je kunt hier gebruik van maken door het hout te "bookmatchen" (zie afbeelding links). Je zaagt de lat doormidden en klapt de helften met de buigrichtingen tegen elkaar. Op die manier heffen de buig- en trekkrachten elkaar op.

Bouw de hals van meerdere bookmatched stukjes, het resultaat is een kaarsrechte hals (zie afbeelding rechts). Ik heb verschillende bassen gebouwd volgens dit principe, en met goede resultaten. Het beste voorbeeld is de ML1H (zie INTRODUCTIE pagina). De hals is gemaakt van 6 latten Limba hout (profielhout uit de doe-het-zelf winkel), en sinds 1985 nog steeds kaarsrecht!

note: de afbeeldingen zijn overdreven, als je hout ZO krom is, moet je het niet gebruiken.

 

De dwarsdoorsnede van de hals, gebouwd van meerdere bookmatched stukken hout, zou er zo uit kunnen zien. Er zijn geen vaste regels hiervoor, maar houdt in gedachten dat je een even aantal stukken hout nodig hebt om de buig- en trekkrachten tegen elkaar op te heffen.

 




Hardware:

Voordat je begint te bouwen moet je al weten welke brug, mechanieken, staartstuk en pickups je gaat gebruiken. Dat heb je waarschijnlijk al bepaald bij het ontwerpen. Tenzij je exact de maten van je hardware weet, kun je de spullen beter vooraf aanschaffen. Dat is zowiezo veiliger, stel je voor dat je bij het ontwerp een bepaalde brug wil hebben, die vervolgens niet meer leverbaar is. O-oh....

Trekstang / halspin

De trekstang dient ervoor om de trekkrachten van de snaren te compenseren, als je van een dunnere naar dikkere snarenset overschakelt kun je een verstelbare trekstang dus wat strakker zetten. Een trekstang dient niet om een kromgetrokken hals weer recht te krijgen, meestal helpt dat ook niet. Je kunt kiezen of je een verstelbare stang neemt of niet. Ik heb zelf maar 1 bas met een verstelbare trekstang (mijn oudste), en ik heb gemerkt dat als de constructie goed is, je ook kunt volstaan met een niet-verstelbare, een metalen pin of profiel dus. Bij een gitaar is het verschil in trekkracht tussen een 008 en een 011 snarenset in verhouding vrij groot, daar zou je dus eerder aan een verstelbare trekstang kunnen denken dan bij een bas die altijd een standaard snarenset heeft. Ik heb een voorkeur voor een zware constructie, een vrij dikke hals en een stevig stalen vierkant of U-profiel. Op die manier buigt de hals helemaal niet bij het spannen van de snaren. Een vierkant of U-profiel helpt ook om torderen (kurkentrekker effect) tegen te gaan, in tegenstelling tot een ronde pin. In brede halzen zoals bij een 6-snarige bas worden ook wel 2 trekstangen gebruikt. Als je liever een lichte, dunne hals hebt, of wat zachter hout gebruikt, dan is een verstelbare trekstang aan te bevelen, omdat moeilijk vooraf te bepalen is hoeveel de hals zal buigen bij het spannen van de snaren.


Bouwen:

Zorg ervoor dat je stukjes hardboard of vurenhout bij de hand hebt, als je met de lijmklemmen werkt. Zet de lijmklem nooit direct op het hout, dat laat sporen achter. Ook kun je kleine blokjes of stukjes hout nodig hebben als ondersteuning wanneer je de gitaar op de werkbank klemt, bijvoorbeld bij het frezen.


Alweer veiligheid:
Bereid je werkplaats voor. Gereedschap goed werkend en scherp, alles bij de hand (zie GEREEDSCHAPPEN pagina)? De veiligheid is erg belangrijk. Zorg ervoor dat de ruimte goed geventileerd wordt, gebruik bescherming tegen lawaai, stof en rondvliegende hout- of metaalsplinters. Ik zal hier verder niet over uitweiden, kijk ook op de gereedschappen pagina, werk voorzichtig.

VOlgende pagina: OK, nou het echte werk, naar het HOUTWERK!