Handcrafted basses

MATERIALEN

Voor body en hals:

Eigenlijk zijn een heleboel houtsoorten op een of andere manier wel geschikt voor het bouwen van een gitaar. Het beste is om hout te gebruiken wat men doorgaans al voor gitaren neemt, zoals maple (ahorn), rosewood, mahonie, ebbenhout en dat bij een gitaarshop te kopen. Je moet zeker weten dat het hout oud genoeg is en het juiste vochtgehalte heeft, met andere woorden: Je wilt niet dat je coole gitaar na een paar maanden een enorme scheur heeft, of eruit ziet als een kurketrekker met pickups. Kijk maar eens bij Alembic of bij Ken Smith Basses op de website (zie links pagina), daar kun je zien welke houtsoorten ze gebuiken. Ontzettend mooi, maar speciaal gitaarhout is niet bepaald goedkoop.

En dat kan een probleem zijn. Een van de redenen om zelf een gitaar te gaan maken is nou juist een smalle beurs, dat was zeker bij mij het geval toen ik jaren geleden net begon met bouwen. De Fender, Gibsons en Rickenbackers waren te duur voor mij. Ik moest alternatieven zien te vinden voor het hout wat ze normaal voor gitaren gebruiken, en dat is ook gelukt. Eiken, Beuken, en Meranti zijn soorten hardhout die veel voor meubels, deuren en trappen gebruikt worden. Ook Mahonie en notenhout kom je nog wel eens tegen. Veel goedkoper en makkelijker te krijgen als bijvoorbeeld Padouk, Cocobolo, Koa of Purperhart.

Hier zijn een paar algemene tips over het kiezen van hout:

- Zachtere houtsoorten geven een waremere sound, maar met minder sustain, hardere houstsoorten geven een heldere klank met meer sustain. De meeste naaldboom houtsoorten zijn te zacht. Nauwelijks sustain, en veel te slap. Hieronder vallen Vuren (dennen / sparren), en Grenen. Er zijn wel een paar soorten naaldbomen die harder hout hebben, maar die vind je niet bij de gemiddelde bouwmarkt of hobbywinkel.

- De hardste houtsoorten zoals Azobe zijn moeilijk te bewerken. Er breken snel grotere stukken af als je met de frees werkt. Houtschroeven moet je altijd voorboren, je moet gereedschap gebruiken dat je normaal voor metaal zou nemen. Het gebruik van een grove rasp is nagenoeg onmogelijk op dit soort hout.

Voor de hals kun je het best een stuk hout nemen met een regelmatige, rechte nerf. Je kunt prachtige stukken hout krijgen met een wilde structuur zoals dit: , maar dat kan vrij breekbaar zijn, en niet geschikt om de hals van te maken. Voor de body geldt dat ook. Als je een dergelijk uiterlijk zoekt voor je gitaar, bouw dan volgens de "sandwich" methode, zoals bijvoorbeeld Alembic dat doet. Alleen de buitenste lagen aan de voor- en achterkant van de body zijn een exotische houtsoort met een speciale nerf. Ertussenin zit meestal een "saaier" stuk hout.

- Als je nieuw hout neemt, is er een grote kans dat het hout nog werkt, het kan buigen of draaien. Als dat met de hals gebeurt heb je een groot probleem. Tenzij je een oud, stabioel stuk hout kunt krijgen, is het beter om meerdere kleinere latten en stukken te gebruiken in plaats van één groot stuk. Meer hierover op de VOORBEREIDINGEN pagina, belangrijk genoeg om hier meer over te vertellen.

Deze materialen moet je zeker niet gebruiken:

- spaanplaat, lang niet sterk genoeg, totaal geen resonantie. Niet eens proberen!
- MDF/HDF, dat is eigenlijk geperst zaagsel met lijm.
- multiplex, er is wel gelamineerd hardhout dat geschikt is voor een body, maar dan praat je over iets anders dan het spul van de bouwmarkt.
- Vurenhout, grenenhout, te zacht, niet sterk genoeg.
- pertinax, het bruine spul wat gebruikt wordt om printplaten mee te maken, het klinkt net zo smerig als dat het ruikt.

Alternatieve materialen

Door de jaren heen zijn er allerlei vreemde materialen gebruikt om gitaren van te maken:
- Aluminium halzen: Kramer had dit; was heel gevoelig voor temperatuursveranderingen, je kon blijven stemmen. Er worden nog steeds gitaren gemaakt van aluminium (Tokai). Ik ben benieuwd of ze het stemprobleem hebben verholpen.
- Doorzichtige gitaren van plexiglas, zoals de Ampeg Dan Armstrong gitaar (zie afbeelding hiernaast), Kawai heeft ze ook gemaakt.
- Koolstofvezel (carbon): Status bassen, Bond gitaren waren helemaal van dit matriaal, inclusief het fretboard met frets, dat leek meer een soort wasbord.
- Staal, marmer, beton: klinkt maf, maar ik weet dat van deze materialen gitaren of bassen gebouwd zijn. Geen idee hoe dat zou moeten klinken. Firma Beck heeft roestvrij stalen gitaren.

Status bas met koolstof hals


Hardware:

Dat maak ik niet zelf, misschien met uitzondering van een topkam of een staartstuk. Er is prima hardware verkrijgbaar van Grover, Gotoh, Schaller en andere merken. Bespaar hier niet op! Ga voor kwaliteit, daar krijg je geen spijt van. Voor optimale sustain, neem dan niet een standaard L-vormig bruggetje, maar neem een massief messing exemplaar. Als je gebruik maakt van een zero-fret maakt het materiaal van de topkam niet veel uit, hij fungeert dan alleen maar om de snaren recht te houden. De snaren trillen dan tussen de brug en zero-fret, dus als je die niet gebruikt, neem dan een messing topkam, ook weer voor optimale sustain.

 


Volgende pagina: Materiaal gekozen, heb je een stapel hout liggen? Ga naar de STANDAARDMATEN voor nog wat info vooraf..