Handcrafted basses

STANDAARDMATEN

Ik heb aardig wat mailtjes gehad waarin ik om afmetingen gevraagd werd, of van één van mijn bassen, of in het algemeen. Van mijn eigen bassen heb ik geen gedailleerde werktekeningen. Ik begin meestal met een schets, redelijk op schaal. De body wordt op ware grootte op een stuk hardboard getekend en uitgezaagd. Dan heb ik een betere indruk van de body en ik kan dat ook als mal gebruiken tijdens het verlijmen van de verschillende stukken hout. Vaak pas ik op de mal de vorm nog wat aan, scherper hoekje, iets ronder, dat soort dingen. Sommige maten zijn afhankelijk van de gekozen hardware, zo is bijvoorbeeld de breedte van de hals bij de body afhankelijk van de onderlinge snaarafstand op de brug. (Die is niet standaard op alle bruggen, vooraf kopen en meten dus!).

Na het uitzagen van de definitieve vorm kan het zelfs nog wel eens gebeuren, dat door de dikte van de body het uiterlijk toch een andere indruk geeft, in dat geval ga ik alsnog een keer aan de slag met zaag en powerfile voor de laatste aanpassingen aan de vorm. Vandaar dat het voor mij niet zoveel zin heeft om al te gedetailleerde bouwtekeningen te maken.

Voor de mensen die mij hierom vragen dus: helaas. Maar hieronder dan toch wat algemene maten. Handig om te weten hoeveel hout je ongeveer nodig hebt, en sommige maten staan ook redelijk vast als je een standaard schaal gebruikt. 34 inch/86 cm voor een bas, 25 inch/64 cm voor een gitaar. Voor de toets ga ik uit van 24 fretten (= 2 octaven). De toets is dan iets langer dan de afstand topkam -> fret 24.
(noot: fret nr. 12 zit op precies de helft van de schaal, en nr. 24 op 3/4 van de schaal)


Op bovenstaande afbeelding zie je hoe een bas met doorlopende hals uit de verschillende latten en planken is opgebouwd.
Plank nr.1 is ongeveer 60cm lang en 12cm breed
De latten in het midden (nr. 2) zijn 120cm lang en bij elkaar 10cm breed
Plank nr.3 is ongeveer 45cm lang en 12 cm breed
Een andere bodyvorm levert andere maten van plank 1 en 3 op, dat zal duidelijk zijn.



Instr.SchaalFretboarda-Ab-B c-Cd-De-Ef-Fg-Gh-H
BAS 86 cm ca.66 cm 41 mm 60 mm 40 mm 7-8 mm 27 mm 23 mm 10 mm 5 mm
GITAAR 64 cm ca.50 cm 44 mm 60 mm 40 mm 10 mm 27 mm 23 mm 7 mm 4 mm

Notes:
Maat b-B is afhankelijk van de onderlinge afstand van de snaren op de brug.
Maat d-D is afhankelijk van de minimum hoogte van de brug (zie onder)
Maat h-H kan verder richting body wat groter, compensatie voor de grotere snaaruitslag, en meer ruimte voor speeltchnieken (hammer-on, pull-of, opduwen van snaren en dergelijke)

Het staat je vrij om deze maten naar wens te veranderen natuurlijk, zelfs de bekende merken hebben hier tussen hun modellen nog verschil in zitten. Voor een 5-snarige bas blijft de ruimte tussen de snaren over het algemeen hetzelfde als bij een 4-snarige, de hals wordt dan alleen maar breder. Hier zijn ook weer uitzonderingen op, want je hebt "narrow" en "wide" 5-snarige bassen. De hoogte van de hals ten opzichte van de body (in de tabel maat d-D :7-8 mm) gaat uit van een vrij platte brug (Fender PB/JB, Telecaster), de Gibson Les Paul stijl bruggen liggen toch een stukje hoger boven de body. Gibson compenseert dat door de hals iets schijn naar achter te laten lopen. Houdt in ieder geval terdege rekening met de brug of je d-D niet wat groter moet maken, anders zitten je snaren te hoog boven de hals. Als je het spoor nu echt kwijt bent over welke maten je het beste kunt gebruiken, meet dan een gitaar of bas op, waarvan je weet dat ie lekker speelt. Beter goed gekopieerd, dan slecht verzonnen.


Volgende pagina: de VOORBEREIDINGEN