Handcrafted basses

DETAILS

Overzicht:

- 2 behandelingen met polyurethaan
- bevstig riemknoppen
- bepaal de plaats voor de fretten (on-line berekenen of download programma!)
- teken een middellijn op de toets
- aftekenen van de fretten
- fretgleuven zagen
- maak positiemarkeringen
- fretten plaatsen
- toets en fretten inklemmen
- freteindjes afvijlen
- lijmresten verwijderen
- topkam maken
- afdekplaat voor electronicaruimte
- bevestig mechanieken, brug en pickups

Finish:

De bas is bijna klaar, het houtwerk is gedaan. De gleuven voor de frets zijn nog niet gezaagd. Het is tijd om de bas z'n eerste behandeling te geven met polyurethaan. Ik gebruik gewoon de PU-lijm hiervoor! Een beetje op het hout doen, en goed inwrijven met een doek. Let op dat je alle overtollige lijm weer wegveegt. Als het droog is, schuur je de gitaar nog een keer met heel fijn schuurpapier (korrel 400 of 600), als de fretten erin zitten nog een keer behandelen. Het resultaat is een zijde-achtige glans, lijkt op een behandeling met olie. Alleen is dit onderhoudsvrij, en de gitaar geeft niet af zoals dat na een oliebehandeling wel het geval is. Dit is wat mij het best bevalt voor mijn bassen, maar leef je vooral uit als je liever een andere finish hebt.

De alternatieven:
Acryl lak: de normale hoogglans afwerking die je op de meeste gitaren ziet. Dat ziet er het best uit als je goed spuitgereedschap gebruikt. Eerst een paar lagen kleur (indien gewenst), en dan meerdere lagen transparante lak. Vooral voor de bekende "sunburst" kleuren (zie afbeelding) heb je een goed spuitpistool nodig om een fijne nevel (bijna airbrush) te kunnen sprayen en een boel geduld ook.


Laag na laag, niet te veel in één keer, geeft het beste resultaat. Ik heb weleens normale spuitbussen gebruikt, maar dat ziet er niet uit als het echte werk. Ik hobby op mijn zolder waar een hoop spullen staan. Na het spuiten (ik dacht eerst dat het wel meeviel) was alles bedekt met een sluier spuitverf, inclusief de was die er te drogen hing (oeps...). Mijn vrouw heeft me overtuigd ("je ziet toch wel dat er was hangt, jij #$%@&**#!!!") dat ik een ander alternatief moest zoeken voor het spuiten.

Meubelolie: Het hout behoud zijn natuurlijke uiterlijk, en je kunt makkelijk kleine krasjes repareren: schuurpapier, olie, klaar. Als je voor een oliebehandeling kiest, dan is dat definitief. Het hout wordt verzadigd met de olie, en je kunt de gitaar nooit meer verven of spuiten, de verflaag zal meteen loslaten! Hetzelfde geldt voor was. Olie en was hebben nog een ander nadeel, net na de behandeling geeft je gitaar af, je kleren worden vuil en je krijgt vette handjes. Als je met die handjes gaat spelen, gaat er vuil in de groeven van de snaren zitten, en je bent heel snel het crispy gluidje van je snaren kwijt, maar misschien vind je dat juist niet erg.


Volgende stap: monteer de riemknoppen en test de gitaar of ie in balans is. Niet moeilijk.

De Frets:

Teken een middellijn op de toets, gebruik hiervoor een scherp (maar niet te hard) potlood en een goede nauwkeurige metalen lineaal. Teken met behulp van een geo-driehoek de lijntjes voor de frets op de toets. Ik heb een programma gemaakt om de plaats van de fretten te berekenen, je vind het op de FRET CALC. pagina. Je kunt dit on-line doen, of het programma downloaden (Winzip nodig om het uit te pakken). Er is meer uitleg hierover in het programma zelf.

Nu heel voorzichtig: gebruik een kleine handzaag om de gleuven voor de frets in te zagen. Neem de dunste zaagbladen die je kunt krijgen. Doe een beetje lijm in de gleuven (dit wordt door "echte" gitaarbouwers achterwege gelaten, maar die kunnen de gleuven nauwkeuriger afstemmen op de gebruikte soort fretten) Timmer de fretten zachtjes op hun plaats met een kunststof hamer, of met een blok hardhout tussen fret en hamer. Dit is het moeilijkste gedeelte van het gitaarbouwen. Als de gitaar van fretten is voorzien, en één van de fretten zit niet helemaal recht, dan is de regelmaat eruit en het valt behoorlijk op! Een kleine troost: een ietwat scheef fretje is niet zo rampzalig voor het spelen. Zeker bij een bas zal dat niet vals klinken.
Om het risico wat te beperken zou je kunnen besluiten de fretgleufjes al te zagen voordat je de toets op de hals lijmt, dan kun je makkelijker een nieuwe toets maken als het fout mocht gaan. Tijdens het schuren kunnen dan wel de gleufjes te ondiep raken en dan moet je ze nog een beetje bijzagen. Als de fretten net zijn geplaatst, de eindjes steken nog aan weerskanten van de hals uit, veeg dan grondig en voorzichtig de lijmresten weg. Leg een zachthouten plank over de hele lengte van de toets, inklemmen met een aantal lijmklemmen (zeker een stuk of 6), en laat de lijm drogen. Het klemmen is nodig omdat PU-lijm uitzet tijdens het drogen en de fretten er weer uit kan drukken. Het uitzetten zorgt er wel voor dat de fretten goed vast zitten als de lijm eenmaal droog is.

Na het zagen van de fretgleuven, en VOORDAT de frets er in gaan, kun je de positiematrkeringen maken. Ik hou het meestal simpel, maak wat gaten en vul deze op met een houten plug van een contrastkleur.Bijvoorbeeld Mahonie of Ebben voor een Ahorn of Beuken hals en andersom. Je kunt ook LED's in the hals inbouwen of iets extravagants doen met parelmoer inlegwerk, ik heb daar geen ervaring mee.

Als de lijm droog is, worden de freteindjes afgevijld, en glad gemaakt. De toets wordt nog een keer gecontroleerd op lijmresten, en de hals krijgt de laatste PU behandeling.

Ik heb mijn halzen zonder bindingstrips gemaakt, ik heb gewoon de freteindjes afgevijld. Het gebruik van deze strips is iets waaraan je de echte vakman kunt herkennen (ik ben tenslotte maar een hobbyist). Ten eerste, een professionele gitaarbouwer heeft een toffe machine die de fretgleuven en de uitsparing voor de bindingstrip precies op de juiste plaats maakt. Daarna wordt iedere fret afzonderlijk precies op maat gemaakt en de finishing touch is de bindingstrip aan de zijkant van de hals. Als je je eerste gitaar of bas gaat bouwen, zou je na bovenstaand verhaal kunnen besluiten om een kant-en-klare hals te kopen. Verkrijgbaar met en zonder lak, met kop of "paddle-head" om de kop zelf uit te zagen.

De MB1J heeft een topkam zoals op het plaatje hierboven. Hij is van messing gemaakt, het is een deurknop geweest van een oud kastje.Een metaalzaag en vijl heb je nodig voor de vorm, schuurpapier en polijstpasta voor een mooi glimmend uiterlijk.

Dit is de afdekplaat voor de electronicaruimte. Het is gemaakt van 3mm gelamineerd eikenhout. Je kunt voor zoiets ook kunststof of metaal voor gebruiken. In het geval van plastic of hout is het een goed idee om de plaat aan de binnenkant van aluminiumfolie te voorzien voor afscherming.

Plaats de hardware op de gitaar. De stemmechanieken, de brug en de pickups.


Volgende pagina: Het eind is nabij, je hebt de pickups geplaatst, je zou al op de gitaar kunnen spelen. Maar welke pickups gebruik je eigenlijk, en hoe sluit je ze aan op de volume en toonregelaars. Vragen, vragen.... Verder naar de PICKUPS pagina.