Handcrafted basses

ONTWERPEN

Je kunt fantasie kwijt bij het ontwerpen van je gitaar. Bijna alles mag bij het onwerpen van een solid-body gitaar (niet acoustisch dus) zolang je een paar praktische dingetjes in gedachten houdt.

Geef de hardware en electronica de juiste plaats op de gitaar. Met hardware bedoel ik de pickups, brug, staartstuk, mechanieken. Bepaal vooraf welke hardware je gaat kopen, welke schaal (snaarlengte) je wilt hebben, en welke sound je zoekt. Klinkt misschien een beetje stom, maar je kunt tijdens het bouwen nog vervelende verassingen tegenkomen als de brug toch iets hoger is dan verwacht, of de stemmechanieken toch iets meer plaats nodig blijken te hebben. Als het even kan, koop dan zelfs de hardware vrdat je begint aan het houtwerk. Het is lastig als een gewenst onderdeel niet meer leverbaar is, en het is bovendien makkelijk om tijdens het bouwen de onderdelen al bij de hand te hebben om af en toe even wat te kunnen passen en meten.

WAT ZIJN DE FACTOREN DIE DE SOUND VAN JE GITAAR OF BAS BEPALEN?

1. materiaal van body en hals. In het algemeen kun je zeggen: zachter hout - warme sound, minder sustain. Harder hout, heldere sound, meer sustain.

2. Materiaal van de frets, hier geldt hetzelfde als voor het hout. zachter materiaal - warmere sound en minder sustain. "Zachte" fretten worden vaak gebruikt op semi-accoustische jazz gitaren.

3. Positie van de pickups. Een trillende snaar klinkt in het midden anders, en heeft een grotere uitslag dan aan de uiteinden. Bij de hals zal een pickup dan ook meer volume produceren, een wat vetter geluid geven, veel laag. Bij de brug: minder volume, veel hoog, weinig laag, een scherpe heldere sound.

4.Type pickups. Samen met de postie van de pickups is dit de belangrijkste factor die je geluid gaat bepalen. De bekende pickup-merken (Seymour Duncan, DiMarzio, etc). hebben ontzettend veel soorten in de aanbieding, vooral voor gitaren. Alweer algemeen gesproken kun je stellen dat single coil pickups (enkele spoel pickups) een wat dun, helder geluid geven met veel detail in de hogere frequentiegebieden. De humbuckers of dual coil pickups (dubbele spoel pickups) produceren een vette, warme sound met doorgaans hoger volume dan de single coils. Meer info hierover op de "Pickups en elektronica" pagina.

5. Type, materiaal en bevestiging van brug en topkam. Bruggen met veel kleine verstelbare onderdeeltje brengen je sustain om zeep (in plaats van "pliiiiinnnnnggggg", hoor je dan alleen maar "plingg", simpel gezegd), vooral de goedkope exemplaren, die niet eens van echt messing gemaakt zijn. Helaas kun je slecht zonder verstelbare onderdelen, maar het is het beste om een massief messing brug te nemen in plaats van het L-vormige stukkie blik dat je op de meeste goedkopere bassen ziet. De topkam kun je het best ook van messing nemen, vooral als je geen zero-fret gebruikt. Ik heb nooit echt begrepen waarom een hoop gitaren en bassen zijn voorzien van goede harde frets en een solide brug en dan een PLASTIC topkammetje hebben!?


Zo, laten we nu eens wat praktische hints en tips bekijken over het ontwerpen van je (bas)gitaar.

Dames en heren, mag ik u voorstellen:" The Klingon Starship!

Cool design he? (nou ja...) Deze 6-snarige bas heeft een aantal zwakke plekken, de Klingon Starship is dan ook een voorbeeld hoe je een gitaar NIET moet bouwen! Ik gebruik dit ontwerp om een paar dingen te laten zien waar je rekening mee moet houden als je een ECHTE bas of gitaar gaat bouwen.

- Merk op dat de snaren nogal scherp de hoek on gaan bij de topkam (A). Zorg ervoor dat snaren geen scherpe hoeken maken bij brug, staartstuk, of topkam. De snaren worden zwak op die plekken en breken uiteraard precies op het hoogtepunt van je solo. (AAARghhh!!)

- Bepaal zorgvuldig de plaats van de riemknoppen (B). De gitaar moet in balans zijn als je hem om je nek hebt. Als de kop de neiging heeft om naar beneden te zakken, dan moet je tijdens het spelen de hals eigenlijk de hele tijd ondersteunen. Dit is niet alleen vervelend maar ongemerkt ook heel vermoeiend. Je ziet dat de Starship een grote kop heeft met 6 bastuners erop. Zwaar dus. De riemknop (B) is veel te ver naar achteren. Op deze bass zou de riemknop ergens boven de 12de fret moeten zitten. Soms wordt de riemknop ook aan de achterkant van de hals geplaatst, afhankelijk van het ontwerp. Denk hierbij aan Paul McCartney's vioolbas.

- Lange uitsteeksels dwars op de houtnerf (C) zijn niet sterk, dus breken waarschijnlijk af. Als je toch allerlei uitsteeksels wilt, zou je kunnen besluiten de body niet uit n stuk te maken, maar een paar stukken aan elkaar te lijmen en hierbij rekening te houden met de richting van de nerf. Vroeg of laat zal de Klingon Starship een van z'n vleugeltjes verliezen, waarschijnlijk die met de riemknop omdat daar de meeste krachten op staan.

- Zorg ervoor dat er genoeg hout overblijft rond de pickups (D). Gaten voor de pickups verzwakken toch in wezen de body. En hoewel de body misschien niet zal breken, is er wel de kans dat de body buigt onder spanning van de snaren, vooral een bas. Dat zal waarschijnlijk gebeuren met de Klingon Starship. Gene SimmonsAls je snaren gaat spannen, zal het ding meer op een soort pijl en boog gaan lijken.

- Wil je de gitaar ook zittend bespelen? De gitaar die de hele tijd van je been afglijdt: balen. Gene Simmons met z'n bijlgitaar kan er in ieder geval niet bij gaan zitten als ie z'n been wil houden. Vraag: zou je de Klingon Starship zittend en comfortable kunnen bespelen?(antwoord: stomme vraag.....)

- Moet je gitaar in een normale flightcase/gigbag passen, of moet je die er maar meteen bijmaken?

- Als je niet speelt, zet je de gitaar dan op een standaard of iets dergelijks? Gaat dat passen?

- Kijk uit voor scherpe kanten die verwondingen kunnen veroorzaken (E). Scherpe hoekjes beschadigen ook makkelijk, stukjes lak en hout breken af.

Die mogelijke verwondingen zijn wel serieus op te vatten overigens, je kunt aansprakelijk gesteld worden als maker van de gitaar of bas. Fabrikant Beck maakt roestvrij stalen gitaren met bizarre vormen (afbeelding onder). Vanwege de scherpe punten moet de koper een vrijwaring ondertekenen zodat de fabrikant niet meer verantwoordelijk gesteld kan worden. Het is maar dat je weet.

Ik zal het ontwerp voor de Klingon Starship maar als decoratie aan de muur hangen, en daar moet het maar blijven. Het is zeker geen goed idee om dit monster te bouwen of te bespelen.


Nog wat extravaganza:

Bootsy Collins, extravagante bas for extravagante mensen.

John Entwhistle, n van mijn inspirators.

Een paar nooitgebouwde ontwerpen van mij:


VOlgende pagina: Ben je er al uit hoe je gitaar eruit komt te zien? Ga verder en laten we kijken welke GEREEDSCHAPPEN we nodig hebben...